Bir rutini görsellerle anlatırken amaç, sırada ne olduğunu çocuğun anlayabileceği biçimde göstermektir. Her çocuk aynı resim veya sembolü anlamaz. Kullandığınız görselin çocuk için ne ifade ettiğini eğitimciyle konuşun.
Uzun bir günlük planla başlamak şart değil
Oyun zamanından kitap zamanına geçiş gibi tek bir durumu seçebilirsiniz. Buradaki örnek “oyun → oyuncakları toplama → kitap” sırasıdır. Ailenizin düzeni farklıysa sıra da farklı olur. Amaç internette gördüğünüz planı aynen uygulamak değil, kendi gününüzde açıklamakta zorlandığınız bir geçişi konuşmaktır.
Bir resim herkes için aynı anlama gelmez
Oyuncak kutusunun kendi fotoğrafı bazı çocuklar için bir çizimden daha tanıdık olabilir. Başka bir çocuk yazıyı veya nesnenin kendisini daha kolay anlayabilir. Görseli gösterip çocuğun mutlaka anladığını varsaymayın. Hangi temsilin uygun olduğunu ve nasıl tanıtılacağını ilgili eğitimciye sorun.
Örneği kendi gününüze uyarlayın
- Birinci alan: O sırada yapılan etkinliğin fotoğrafı veya anlaşılır işareti.
- İkinci alan: Etkinlik bitince yapılacak tek bir iş.
- Üçüncü alan: Bir sonraki etkinlik.
- Gerekiyorsa biten etkinliği göstermenin çocuk için anlaşılır bir yolu.
Plan değiştiğinde ne olacak?
Günlük yaşam her zaman aynı sırada ilerlemez. Kitap zamanı yerine dışarı çıkılacaksa değişikliği nasıl göstereceğinizi de düşünün. Çocuğun zorlandığı bir anda yeni semboller ekleyerek planı uzatmak yerine, neyin anlaşılmadığını ve neyin zor geldiğini eğitimciyle konuşmak için not edin.
Kaynaklar bu konuda ne sunuyor?
Tohum Otizm Vakfının aile eğitim kitinde ev içi görsel desteklere ve etkinlik çizelgelerine yönelik kaynaklar yer alır. CDC, küçük çocuklarda anlaşılır rutinleri günlük yaşamı yapılandırmanın bir yolu olarak ele alır. Bu kaynakların yaş ve hedef grubu farklıdır; uygun materyali çocuğun iletişim biçimiyle birlikte seçmek gerekir. Buradaki sıra örneği bu site için hazırlanmıştır.
Görsel rutin hazırlamadan önce
- Hangi geçişi anlatmak istiyoruz?
- Çocuk hangi fotoğraf, sözcük veya nesneyi zaten tanıyor?
- Sıradaki tek iş ne?
- Plan değişirse bunu nasıl göstereceğiz?
- Kullandıktan sonra iyi giden ve zor gelen bir örneğimiz ne?
Görselleri ödül veya ceza listesine çevirmek zorunda değilsiniz. Çocuğun günlük yaşama katılmasını kolaylaştıracak bir iletişim yolu olarak ele alın. Bir becerinin basamaklarını düşünmek için küçük adımlar rehberini okuyabilirsiniz.
Kaynaklar ve ileri okuma
Tohum Otizm Vakfı (2022) — Özel Eğitimde Ailelerin Güçlendirilmesi Eğitim Kiti
CDC — Günlük rutinler ve kurallar
Kaynak kontrolü: 22 Ekim 2026.
